Huisgenoten uit een ver verleden
Het verhaal achter oude Delftse huizen en hun bewoners
Achter de gevels van oude huizen gaan historische verhalen schuil. Op deze website worden de interessante, onthullende, leuke of soms treurige geschiedenissen over Delftse panden en pandjes verzameld. Tot nu toe zijn er zo'n 130 geschiedenissen verzameld.
De verhalen worden geschreven door de huiseigenaren of andere geïnteresseerden. Zij doen archiefonderzoek naar vroegere eigenaren en bewoners. Veel aspecten van het leven zoals het vroeger was passeren daarbij de revue. Er zijn vrolijke en amusante feiten, maar ook de treurige kant van ziekte en dood, kindersterfte, analfabetisme, economische neergang, komt voorbij.

Uw eigen huis

Bronnenlijst

Adresverwijzingen

Andere interessante links

Historische stadswandeling

Werkgroep Huizenonderzoek

Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster
De rode stippen geven de huizen aan waarvan de geschiedenis is uitgezocht.
Klik op de kaart voor een vergroting.

Voorheen Vrouwjuttenland 11 - Breischool, uitdragerij en tabakshuis
door Wim van Veen

Het dubbele pand tussen het schilderachtige trapgeveltje op het Vrouwjuttenland en de sigarenwinkel op de hoek met de Vlouw heeft zijn huidige lijstgevel waarschijnlijk sinds een verbouwing in 1888. Het linkerdeel van dit pand was voorheen Vrouwjuttenland 11.
De oudst bekende bewoner van dit perceel lijkt rond 1600 Pieter Pietersz te zijn. Volgens het Haardstedenregister waarin deze Pieter dat jaar vermeld wordt, is hij kleermaker en huurt hij het huis van een zekere Adriaen Hendricx. Het huis telt één stookplaats, zo blijkt verder. Pieter en zijn vrouw Marritgen worden in 1609 lidmaat van de nieuwe Gereformeerde Kerk en later ook eigenaar van het huis dat ze al langer bewonen. Lees hier de historie van het pand en haar bewoners....

Voorheen Vrouwjuttenland 9 - Vanouds genaamd den Appelboom
door Wim van Veen

Vrouwjuttenland 9 heeft een opvallend oud geveltje met een gevelsteen met het jaartal 1606. Tegenwoordig bestaat nummer 9 niet meer en maakt het deel uit van een perceel dat ook de voormalige nummers 11 en 13 omvat. Een van de bewoners was ooit Jacobus Makkes. Hij begon zijn loopbaan in Delft als wagenmaker en werkt vervolgens als meubelmaker in Enkhuizen voor hij zich in maart 1893 vestigt op Vrouwjuttenland 9. Hij heeft een meubelmagazijn met voor elk wat wils. In 1924 houdt hij ermee op en verhuist hij naar Voorburg. Foto: Jacobus was begin 1900 lid van de Gereformeerde Kerkenraad, staande derde van links. Lees hier het hele verhaal....

Vrouwjuttenland 7 - Legowinkel was eeuwenlang uitdragerij
door Wim van Veen

Halverwege de zeventiende eeuw bouwde “steen- ende kalckvercooper” Hendrick van Schagen drie huizen aan de Appelmarct: Vrouwjuttenland 3, 5 en 7. In no. 7 zit nu een Legowinkel. Hendrick bezat nog zo’n zes panden elders in Delft. Hij moet goed verdiend hebben aan de wederopbouw van de stad na de Delftse Donderslag in 1654. In welk van de drie huizen waarvoor hij in 1667 kadegeld betaalde hij zelf woonde is niet duidelijk.
Vele eigenaren en bewoners volgden. Waaronder Jacob van Loon, zoon van een Haagse kartonnendozenmaker,die het pand in 1891 koopt en er een behangerij en stoffeerderij heeft. In 1914 breidt hij zijn zaak uit met het buurpand no. 5. In 1920 neem zoon Jacob jr de zaak over, hij koopt later no. 9 erbij. Uiteindelijk strekte woninginrichtingzaak Van Loon zich uit over vijf panden (no. 5-13), no. 7 bleef echter steeds de ingang. Lees hier het hele verhaal....

Wijnhaven 17 - Vier huizen gesloopt voor modern winkelmagazijn
door Henk Verbruggen, Kees van der Wiel en George Buzing

Op de plek waar nu de grote winkel van Halfords (vroeger modemagazijn Bervoets) is, stonden vroeger vier panden. De winkel van Bervoets werd in 1929 gebouwd en daarvoor werden drie huizen gesloopt: twee aan de Wijnhaven en een op de Boterbrug. In 1940 of iets later werd een vierde pand gesloopt, ook op de Boterbrug, voor de uitbreiding van Bervoets, maar dat ging door de oorlog niet door. De drie auteurs hebben de historie van deze panden uitgezocht. In een introductieverhaal leest u er meer over. De aparte verhalen over de vier panden volgend later. Lees hier meer......

Koornmarkt 66 - De Hollandsche Tuin in de schaduw van ‘Het Truweel’
door Corrie den Hengst, met een bijdrage van Kees van der Wiel

In 1917 kwam het (grote) gezin van Daniel den Hengst inwonen in het bovenhuis bij zijn broer Simon die de eigenaar was van het pand. Daniel was beambte en daarnaast organist en koordirigent in de Gereformeerde kerk. Op de foto de twaalf kinderen van Daniel in 1920.
De oudste bewoner/eigenaar van dit pand is Mathijs Hackesz, hopcoper, die in 1543 voor dit huis de tiende penning betaalde. Latere bewoners waren onder andere de schilder Cornelis Jacobsz. Delff, markschipper op Rotterdam Thomas Trimmel, koopman Willem Pool (vermoedelijk handelaar in koloniale waren), brouwer en mouter Johan van Rielle (bedrijfsleider van de belendende brouwerij Het Truweel) en meester-kleermaker en lakenverkoper Levinus Rombouts. Nu is het Medisch-Farmaceutisch museum De Griffioen er gevestigd. Lees hier het hele verhaal....

Kanaalweg 4 - Geodesie, gebouw met een sterrenwacht
door Piet van der Eijk

Aan de Kanaalweg ontwierp rijksbouwmeester Jacobus van Lokhorst een fors gebouw (111,5m lang) in neorenaissancestijl voor de opleiding Geodesie. Het werd tussen 1892 en 1894 gebouwd. In 1896 werd het in gebruik genomen door de Polytechnische School voor het onderwijs in landmeten en waterpassing. Lees hier het hele verhaal....

Vlamingstraat 25 - Nieuw gebouwd in de 19e eeuw
door Bram Klapwijk

Een foto uit 1962 met in het midden Vlamingstraat 25. De eerste woonlaag heeft Romke Schut (houtschipper en koopman in hout) laten bouwen. In 1840 kocht hij van Daniel Florijn (slijter en destillateur) een huis aan het Vrouwenregt op een kavel, dat onderdeel was van een enorme lap leeg terrein tussen Vlamingstraat en Trompetstraat. Het perceel, dat Schut kocht, was zo groot, dat er makkelijk twee huizen aan de Vlamingstraat gebouwd konden worden. En dat ging Romke Schut dan ook doen. Deze panden hebben nu huisnummers 21/23 en 25. Vlamingstraat 25 werd een kleine arbeiderswoning, zeer waarschijnlijk een dwarshuis met één bouwlaag en een kap met de nok evenwijdig aan de straat.  Het huis werd verhuurd aan de dames Biesmeijer, naaisters, die er tot 1857 bleven wonen. Lees meer....

Vlamingstraat 51 - Stadsboerderij met een melkwinkel in de Trompetstraat
door Corrie den Hengst

In 1620 werd Dirck Aelbrechtsz Mol eigenaar van de percelen tussen Vlamingstraat en Trompetstraat. Dirck kwam van het Rietveld en was in 1609 getrouwd met Pietertgen Jansdr. Hij verdiende de kost als spekman/vettewarier; zijn handel bestond uit spek, boter, olie en smeer. Een vettewarier was een winkelier die op kleine schaal levensmiddelen verkocht. Dirck stierf in 1643.  Elf jaar later (1654) kreeg zijn weduwe te maken met de buskruitontploffing op de Paardenmarkt, waarbij meer dan tweehonderd huizen werden verwoest en een groot aantal slachtoffers te betreuren viel. Ook op de Vlamingstraat was er flink wat schade. Bij Pietertgen werd die geschat op 200 gulden. Zij ontving echter, net zoals vele anderen, maar 80 gulden om de boel te herstellen. Lees hier meer over de historie van dit pand....
Breestraat 1 - Het huis Sasbout, met voeten in het water van de Oude Delft
door Wim Boonenburg

Het pand Breestraat 1, op de hoek met het water van de Oude Delft, werd omstreeks 1565 gebouwd door Pieter Pietersz. Sasbout. Naar hem is het huis ook vernoemd, Huis Sasbout. In de boogvulling boven de entree, bezit het huis naar renaissancegebruik een gevelversiering bestaande uit een rijksappel en het devies van Pieter Sasbout; ‘Opiniën van mensen regeren Die Weerelt’. Daaraan dankt het huis zijn tweede naam, namelijk ‘Die Weerelt’.
Dit is ook het pand waarin begin 19e eeuw Mienette Storm-van der Chijs werd geboren en opgroeide. Mienette was een feminist avant la lettre. Ze speelde een belangrijke rol in de vrouwenbeweging van die dagen. Nu is hotel-restaurant 'Grand Canal' er gevestigd. Lees hier meer over de historie van dit pand....

Hippolytusbuurt 12 en 14 - Meer dan een eeuw zat hier het ‘Postkantoor’
door Els Kemper

Pakweg 115 jaar lang zat hèt Delftse postkantoor op het adres Hippolytusbuurt 12-14. Het opende zijn deuren in 1890 en ging in 2005 definitief dicht, toen er in het winkelgebied Zuidpoort een nieuw kantoor werd geopend. Dat sloot na een paar jaar alweer, en daarmee was het wel gedaan met het verschijnsel ‘postkantoor’.
Een opmerkelijke gebeurtenis was in 1958 het aanbrengen van een groot reliëf van de Delftse kunstenaar Jan Schoonhoven. Het was een cadeau van de gemeente Delft aan het toen net flink gemoderniseerde postkantoor. Het was een blikvanger in de lokettenhal, waar niet alle klanten gek op waren. De PTT vroeg vroeg Schoonhoven (zelf overigens ook ambtenaar bij de PTT) naar de betekenis en bedoeling van het reliëf. Daarover heeft de kunstenaar een zeer uitvoerige brief met tekst en uitleg geschreven. Over de historie van het pand en de betekenis van het reliëf kunt u hier meer lezen....

Oude Delft 12A (en 12, 12B) - Plateelbakkerij, koornbranderij, woonhuizen sinds 1884
door Janny van der Jagt

Oude Delft 12, 12A en 12B aan de oostzijde van de gracht zijn in 1884 gebouwd in opdracht van de Delftse aannemer Geurt de Ronde. Hij kocht in 1860 de panden, die er op dat moment stonden: bedrijfsgebouwen van de vroegere plateelbakkerij De Pauw en nog eerder van de bierbrouwerij De Pauw. Aan de Oude Delft verrezen in 1884 de drie grote woonhuizen, die er nu zijn en die sinds 1993 op de gemeentelijke monumentenlijst staan. De voorgevels zijn opgetrokken in een rijke eclectische bouwtrant. Lees meer over dit pand en haar bewoners...

Rotterdamseweg 99 - In 1906 van weiland naar professorenhuis
door Marloes van Kemenade

In 1905 kocht een aantal hoogleraren een perceel aan de Rotterdamseweg voor de bouw van vier woningen, ontworpen door Anton van der Lee, die architect én lector aan de TH was. De eerste bewoners van Rotterdamseweg 99 waren beide hoogleraar (en een paar jaar rector magnificus van de TH): tot 1920 professor Johannes Nelemans en daarna professor Frans Westendorp. De derde eigenaar was ook een hoogleraar: Henri George Nolen, dit was de grootvader van de Van Rossums (bekend van tv). Marloes van Kemenade woont nu in dit pand en zocht de historie uit: lees haar verhaal hier....

Oude Delft 69 - In de Indische Instelling wordt nu gewoond
door Ria Bergshoeff en Wim Weve

Midden Generaliteitsmagazijn / rechts Het Wapen van Holland
In het voormalige gebouw van de Indische Instelling, Oude Delft 69, zijn tegenwoordig zeven appartementen voor particuliere bewoning te vinden. In de 17e eeuw was het “Wapen van Holland” - een deftig woonhuis - het eigendom van enkele regentenfamilies en halverwege de 18e eeuw werd het bewoond door oud-burgemeester mr. Caspard Casparsz. van Kinschot en zijn vrouw Catharina Cornelia van Kinschot, twee kinderen en vijf dienstboden. Ooit hoorde het deels bij bij het Weeshuis in het voormalige Sint Barbaraklooster. Later was het Generaliteitsmagazijn (wapenopslag) er gevestigd en nog later het politiebureau en de brandweerkazerne. Lees meer over dit pand en haar bewoners.....

Vlamingstraat 49 - In de zestiende eeuw al een stadsboerderij
door Corrie den Hengst

Over een van de vroegere bewoonsters van dit pand - Maria Pijnacker - is betrekkelijk veel bekend. Zij werd hier in 1599 geboren en woonde er tot ze in 1625 trouwde met notaris, kunstverzamelaar en dichter Willem de Langue. Ter ere van dit huwelijk, werd er een boekje met bruiloftsverzen uitgegeven en kreeg schilder Willem van Vliet de opdracht een dubbelportret van het paar te schilderen. Deze schilderijen zijn te bezichtigen in Museum Prinsenhof Delft! Eerder had Willem al een boekje met ‘rederijkerspoëzy’ gepubliceerd: met onder andere een aantal lofdichten van zijn hand op Maria, zijn toekomstige vrouw. Lees meer over de bewoners en de geschiedenis van dit pand.....

Jaffalaan 10 - De oude beheerderswoning op Jaffa
door Piet van der Eijk

Naast de ingang van de begraafplaats Jaffa staat een oude beheerderswoning. Het is een T-vormig gebouwtje met twee puntgeveltjes (ook wel: ‘tuitgevels’), grijs/wit bepleisterd, gebouwd in een voor die tijd herkenbare stijl. Het is tegenwoordig gemeentelijk monument. Voor de bouw van deze woning op de begraafplaats Jaffa gaan we terug naar de jaren rond 1865. Lees verder.....

Kolk 22 - Melkslijterij en zuivelfabriek De Landbouw
door Kees van der Wiel

Het huis op de hoek van de Kolk en de Annastraat, nu nummer 22, is qua constructie nog een van de weinige voorbeelden van een betrekkelijk eenvoudig huis dat mogelijk de stadsbrand van 1536 heeft overleefd. Na de stadsbrand was olieslager Dirck Louwersz eigenaar van het hoekpand. Gedurende een groot deel van de zeventiende eeuw woonden er diverse marktschippers. Sinds 1701 is het eeuwenlang een stadsboerderij/melkslijterij geweest. Lees meer over de historie van dit pand.....

Koornmarkt 32 - Oud koopmanshuis Het Vergulde Lam met krijgshaftige stoeppaal
door Kees van der Wiel

In dit oude koopmanshuis woonden sinds de 16e eeuw onder andere graankoopman Gerrit Fransz; koopman in 'greijnen' Niclaas Tristam; koopman en VOC-bewindhebber Engelbregt Pauw; handelaar in suiker, tabak en slaven Arent van der Graeff; Andries Boogert, heer van Alblasserdam met huizenhandel in Batavia. Eind 19e eeuw woonde predikant Van Lummel er een aantal jaren. Als secretaris van de landelijke Anti-Revolutionaire Partij kreeg hij regelmatig Abraham Kuyper op de thee. Lees meer over dit pand en de bewoners.....

Koornmarkt 42 - Voormalig bewaarschool en brouwerij De Bril
door Kees van der Wiel, met een aanvulling door Wim van Veen

Veel Delftenaren kennen dit pand nog als een rooms katholieke kleuterschool. Tussen 1852 en 1968 hebben heel wat kinderen er onder hoede van de Zusters van Liefde hun blokken leren stapelen. Veel eerder was hier echter een brouwerij. De oudste stukken die daarover bekend zijn dateren nog van voor de stadsbrand van 1536: in 1529 was Adriaen Claesz de brouwer.
In dit verhaal is een aanvulling opgenomen over Barbara Hillegonda van der Stel die uit een avontuurlijke familie stamde. Haar overgrootvader stichtte het naar hem genoemde Stellenbosch en was een van de grondleggers van de Zuidafrikaanse wijnbouw.
Lees meer....
Wijnhaven 4 - Vroeger apothekers, later drogisten
door Els Emeis en George Buzing, met een aanvulling door Wim van Veen

Tot ver in de 20e eeuw was op het adres Wijnhaven 4 drogisterij ‘De Karper’ gevestigd waar onder meer pillen, zalfjes en pleisters werden verkocht. Tegenwoordig bestaat het adres Wijnhaven 4 niet eens meer. Het is een hal met geldautomaten en een huisnummer ontbreekt. De bewoners van de appartementen erboven hebben de ingang op nummer 8. Maar eeuwenlang was het een echte winkel.
Dit verhaal is uitgebreid met een aanvulling over de kunstschilder Pieter van Ruyven die het pand in 1710 kocht en er ging wonen.
Lees meer....

Bijzondere schilderingen aangetroffen in Oude Delft 68


(Klik op de afbeeldingen voor een vergroting)
Op de eerste verdieping van Oude Delft 68 ("De Beurs van Londen") zijn recent (augustus 2014) bijzondere schilderingen ontdekt op plafond en balken. De bewoners zijn bezig om het huis te renoveren en te restaureren. Door voorzichtig de verflaag van balken en plafond te verwijderen ontdekten ze deze decoraties, daterend uit het begin van de 17e eeuw. Onder meer te zien zijn een boer en met een riek, een soldaat met een hellebaard of piek en een edelman met fraaie kousenbanden.
Meer informatie over deze ontdekking kunt u vinden op de Facebook-pagina https://www.facebook.com/debeursvanlonden.

Andere recent geplaatste huizen:
Wijnhaven 10
Het huis Middelburch, ook al in 1543
door Wim van Veen
Wijnhaven 10, vanouds Middelburch geheten, is een werk-woonhuis met een eenvoudige lijstgevel van ca. 1800. Het heeft een dwars schilddak, waarin een dakkapel met gebogen fronton (‘bekroning’) en vleugelstukken. De winkelpui dateert uit 1919 en is ontworpen door Eduard Cuypers (1859-1927).
De Wijnhaven maakte deel uit van de eind twaalfde eeuw gegraven ‘Nieuwe Delft’, die parallel aan de Oude Delft liep. Wijnhaven 10 is een voorbeeld van een voornaam huis aan de Nieuwe Delft met een erf dat doorliep tot aan de Oude Delft, destijds een ‘achterstraat’ met bedrijfspanden. Lees meer....
Geerweg 2, 3, 4, 44
Hooipoort en Cleine (of Nieuwe) Hooipoort
door Kees van der Wiel
Na de buskruitramp in 1654 heeft voerman Thomas Goossens Iselmonde ‘groot rudement tot in de Annastraat, zoo van paerde- als koeijestallen’. Hij woonde sinds circa 1625 in de 'Cleine Hooipoort': een boerderij (ter hoogte van Geerweg 2-4) aan de westkant van de textielweverij, die in het voormalige Sint Annaklooster zat. De naam verwijst naar de voormalige boerderij van het St. Annaklooster, even verderop aan de Geerweg (ter hoogte van nummer 44), die 'de Hooipoort' heette.
Lees meer....
't Haantje 11 De 19e eeuwse boerderij Breedam
door Bram Klapwijk
De boerderij Breedam aan ’t Haantje aan de rand van Delft, maar in de gemeente Rijswijk, is in de jaren 1863/64 gebouwd in opdracht van Abraham Klapwijk. De stadsboerderij van Klapwijk op de hoek van de Annastraat en de Geerweg werd te klein en de boeren deden in die tijd goede zaken. Daardoor kon er worden bebouwd.
Lees meer....

Vlamingstraat 47

Van boerenerf naar grachtenpand
door Corrie den Hengst
Er moeten in vroeger eeuwen vaak koeien gelopen hebben over de Vlamingstraat. Niet alleen woonden hier veel vleeshouwers (slagers), ook waren er verschillende stadsboerderijen. De stadspoort aan het einde van de gracht heette niet voor niets de Koepoort. Die is in 1861 gesloopt, maar tot 1936 bleef daar nog de Koepoortbrug. Ook het huis Vlamingstraat 47 had van oorsprong te maken met een stadsboerderij.
Lees meer....

Mochten we onbedoeld een afbeelding binnen de site gebruiken waar copyright op berust, neem dan contact met ons op. We verwijderen de afbeelding of vermelden de eigenaar van het copyright.

Laatste wijziging: 9 maart 2017

De titel van deze website is ontleend aan het boek van Thera Wijsenbeek-Olthuis uit 1987 over de materiële cultuur in Delft.
 
www.achterdegevelsvandelft.nl - Facebook: www.facebook.com/AchterdegevelsvanDelft - Twitter: twitter.com/AchterdgvDelft